عمومی

چالش جدید چینی‌ها برای تویوتا

چرخش چری و جیلی به سمت خودروهای هیبریدی با مصرف ۲ لیتر در سال ۲۰۲۶

در سال ۲۰۲۶، توسعه خودروهای هیبریدی معمولی (HEV) بار دیگر به عنوان یک استراتژی کلیدی برای خودروسازان چینی مطرح شده‌اند. شرکت‌هایی نظیر چانگان، جیلی و چری در حال معرفی سیستم‌ها و محصولات جدید خود در این کلاس هستند. این رویکرد جدید در حالی اتخاذ شده است که تویوتا همچنان به سلطه خود در بازار جهانی خودروهای هیبریدی ادامه می‌دهد. در سوی دیگر نیز بی وای دی در حال گسترش سهم خود در بازار خودروهای پلاگین هیبریدی و تمام الکتریکی است.

 

 

تفاوت در مسیرهای فناوری

 

سیستم هیبریدی تویوتا (THS) همچنان بر پایه یک دستگاه تقسیم نیروی چرخ‌دنده سیاره‌ای استوار است که موتور بنزینی و چرخ‌ها را به صورت مکانیکی به هم متصل می‌کند. این سیستم به موتور بنزینی اجازه می‌دهد تا در بهینه‌ترین حالت خود کار کند و موتورهای الکتریکی نیز در زمان نیاز به آن کمک می‌کنند. این رویکرد، مصرف سوخت پایین و رانندگی نرم را در اولویت قرار می‌دهد، اما اتصال مکانیکی دائمی باعث محدود شدن حداکثر قدرت خروجی موتور الکتریکی می‌شود.

در سوی دیگر، خودروسازان چینی ساختار متفاوتی را برای خودروهایشان در نظر گرفته‌اند. سیستم‌های هیبریدی خودروهای چینی معمولاً بر پایه چیدمان‌های «سری-موازی» ترکیب‌شده با گیربکس‌های هیبریدی اختصاصی چندسرعته (DHT) طراحی شده‌اند. در این سیستم‌ها، موتور الکتریکی غالباً نقش اصلی پیشرانه را ایفا می‌کند و موتور بنزینی بیشتر در شرایط بهینه فعال می‌شود یا صرفاً به عنوان یک ژنراتور (تولیدکننده برق) حضور دارد.

 

 

کاهش فاصله هزینه‌ها

 

یکی از محرک‌های اصلی این چرخش به سمت خودروهای HEV، ساختار هزینه‌ها است. خودروهای HEV معمولاً از باتری‌های کوچک‌تری با ظرفیت ۱ تا ۲ کیلووات ‌ساعت استفاده می‌کنند که در مقایسه با هیبریدی‌های پلاگین (۱۰ تا ۲۰ کیلووات‌ساعت) و تمام‌الکتریکی‌ها (۵۰ کیلووات‌ساعت یا بیشتر)، هزینه تولید بسیار کمتری دارند. این مسئله وابستگی به هزینه‌های تامین مواد اولیه باتری را به شدت کاهش می‌دهد. در بازار به شدت رقابتی چین که قیمت خودروها پیوسته در حال کاهش است، استفاده از باتری‌های کوچک‌تر راهکار مناسبی برای حفظ حاشیه سود خودروسازان محسوب می‌شود.

 

 

تقاطع استراتژی‌ها تا سال ۲۰۲۷

 

برندهای چینی اعتقاد دارند که خودروهای هیبریدی جایگزین خودروهای پلاگین هیبرید یا الکتریکی نیستند، بلکه به عنوان مکمل آن‌ها عمل می‌کنند. در مقیاس جهانی، عملکرد تویوتا نشان‌دهنده اهمیت ادامه‌دار خودروهای هیبریدی است. تویوتا در سال ۲۰۲۵ موفق به فروش ۱۱.۳ میلیون دستگاه خودرو شد که حدود ۴۲ درصد از آن (تقریباً ۴.۴ میلیون دستگاه) را خودروهای هیبریدی تشکیل می‌دادند.

همزمان، استراتژی شرکت بی‌وای‌دی مسیر متفاوتی را نشان می‌دهد. این شرکت در سال ۲۰۲۵ حدود ۴.۶ میلیون وسیله نقلیه تحویل داد که تقریباً به طور مساوی بین مدل‌های هیبریدی پلاگین و تمام‌الکتریکی تقسیم شده بود.

 

 

توسعه و عرضه مدل‌های جدید

 

خودروسازان چینی مختلف، در حال آماده‌سازی برای عرضه مدل‌های جدید هیبریدی هستند. جیلی سیستم جدید i-HEV خود را با هدف رسیدن به مصرف سوخت حدود ۳ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر معرفی کرده است.

چری در حال آزمایش خودروهای هیبریدی با باتری‌های بزرگتر ۵ کیلووات ساعتی است. این کار مرز بین خودروهای هیبرید سنتی و پلاگین هیبریدها را کم‌رنگ می‌کند.

چانگان نیز برنامه‌های تست درایو مدل‌های جدید HEV خود را آغاز کرده که نشان‌دهنده عرضه تجاری آن‌ها در آینده نزدیک است.

 

 

محرک‌های صنعت و بازار

 

این علاقه مجدد به خودروهای HEV، هم از شرایط داخلی چین و هم از بازارهای جهانی نشأت می‌گیرد. در بازارهای بین‌المللی که زیرساخت‌های شارژ همچنان محدود است یا هزینه برق بالاست، خودروهای هیبریدی همچنان یک جایگزین عملی و منطقی برای خودروهای تمام‌الکتریکی به شمار می‌روند.

فروش بالای هیبریدی‌های تویوتا در این مناطق نیز این موضوع را تایید می‌کند. از سوی دیگر در بازار داخلی چین، هنوز پایگاه بزرگی از مصرف‌کنندگان خودروهای احتراق داخلی (بنزینی) وجود دارد که بازار گذار ایده‌آلی را برای خودروهای هیبریدیِ بی‌نیاز از شارژر فراهم می‌کند.

 

 

تأثیر سیاست‌گذاری‌ها

 

تغییرات در سیاست‌های دولتی نیز در این تغییر مسیر بی‌تاثیر نبوده است. از سال ۲۰۲۶، مشوق‌های مالیاتی خرید خودروهای هیبریدی پلاگین (PHEV) در چین از معافیت کامل به تخفیف جزئی کاهش یافته است. اگرچه خودروهای HEV از این مشوق‌ها بهره‌مند نمی‌شوند، اما این تغییر باعث شده تا شکاف سیاستی و قیمتی بین این دو فناوری کاهش یابد. پیش‌بینی می‌شود که معافیت‌های مالیاتی برای تمام سیستم‌های قوای محرکه در سال‌های آینده به تدریج لغو شوند که این امر می‌تواند جذابیت خودروهای HEV را نسبت به قبل بیشتر کند.

 

 

جایگاه در بازار

 

موج فعلی توسعه خودروهای HEV توسط خودروسازان چینی، صرفاً کپی‌برداری از رویکرد تویوتا نیست؛ بلکه نشان‌دهنده یک مسیر فنی متفاوت است که بر قدرت بیشتر موتور الکتریکی و انعطاف‌پذیری سیستم تمرکز دارد. گرایش به سمت خودروهای هیبریدی به معنای عقب‌نشینی از روند برقی‌سازی نیست، بلکه یک استراتژی موازی است که تحت تأثیر فشارهای هزینه‌ای، نیازهای صادراتی و تغییرات در سیاست‌های کلان شکل گرفته است.

مهدی فراتی ۶

۱۴۰۵/۱/۲۴

۴ دقیقه مطالعه